مرغ تخمگذار یکی از طیور پرورشی محبوب است. این پرنده نسبت به طیور گوشتی دارای بازار با ثبات تر و پرورش کم ریسک تری است. با این وجود پرورش آن حساسیت های خود را دارد. پرورش دهندگان ممکن است در طول دوره پرورش با علایم تولیدی و سلامتی مختلفی که ناشی از عملکرد نادرست پرندگان باشد مواجه شوند. در این مقاله قصد داریم به علت مشکلات مشاهده شده در گله مرغ تخمگذار بپردازیم.
کانی بالیسم، هم نوع خواری یا نوک زدن به یکدیگر در مرغ تخمگذار
پرورش متراکم در قفس، موجب تحریک رفتار های نوک زدنی (کالی بالیسم) طیور به مقعد، پنجه ها و تخم می شود. شروع نوک زنی ابتدا از محل اتصال دم می باشد. یکی از مهمترین راهکارهای بهبود کانی بالیسم، کاهش شدت نور سالن پرورشی، شناسایی پرندگان مضطرب و اسپری ترکیبات بد طعم و بد بو (روغن کربنات آمونیم) برای کاهش نوک زنی سالن های پرورشی است.
در مواقع خیلی حاد، رنگ نور سالن را به قرمز تغییر می دهیم. پرندگان مضطرب که شروع به نوک زنی می کنند معمولأ 20 درصد مصرف خوراک بیشتری دارند. به طبع در زمان شیوع کانی بالیسم هزینه های پرورشی مزارع افزایش می یابد. از دلایل ایجاد کانیبالیسم میتوان به تغذیه نادرست طیور اشاره کرد.
خستگی مرغان تخم گذار
در زمان تولید، نیاز به کلسیم در مرغ بسیار افزایش می یابد. در صورت عدم بالانس جیره، نیاز کلسیمی از استخوان های تأمین می شود. در این حالت مرغ ها توانایی ایستادن نداشته و روی مفاصل خرگوشی خود می خوابند. به این عارضه متابولیکی، خستگی مرغان تخمگذار گفته می شود.
بهترین راهکار برای تأمین نیاز کلسیمی مرغ حداقل یک هفته قبل از تولید درصد کلسیم جیره را افزایش می دهیم. اما به خاطر داشته باشید درصد کلسیم را در شروع دوره تولید تغییری نیابد زیرا در مصرف انرژی و کل خوراک تأثیر منفی می گذارد.
تأخیر در تخمگذاری
سن آغاز تولید تخم متناسب با وزن و ساعات روشنایی متفاوت است. وزن مناسب تولید نیز متناسب با هر نژاد فرق می کند. به طور کلی به دلیل برخی عوامل مدیریتی (تنش گرمایی، آلودگی های انگلی، نوک چینی دیر هنگام، استرس واکسیناسیون و عدم بالانس خوراک) تخمگذاری به تأخیر می افتد.
درصورت وزن کمتر مرغ در شروع تخمگذاری به دلیل مصرف کمتر خوراک عملکرد تولید کاهش خواهد یافت. وزن بیشتر نیز باعث عدم تحریک اندام های تولید مثلی خواهد شد.
افزایش تخم مرغ های شکسته در مرغ تخمگذار
افزایش تخم مرغ های شکسته، لمبه یا ترک خورده ممکن است ناشی از افزایش سن پرنده، بیماری های مختلف، کیفیت نامناسب خوراک و … باشد. این مسئله موجب ایجاد زیان های مالی برای پرورش دهندگان گردد.
اتحادیه مرکزی مرغداران میهن مرغ تخمگذار کشور